سه - عمّار ياسر و ابن مسعود كه پس از دور زدن اردوگاه دشمن حضور پيامبر صلى الله عليه و آله رسيدند و از روحيهء دشمن گزارش دادند . همچنين پس از پايان جنگ و حركت قريش به‌سوى مكه ، پيامبر صلى الله عليه و آله يك گروه گشتى را به دنبالشان روانه ساخت تا حركات آنان را زير نظر بگيرند و اطّلاعات لازم را ، گزارش كنند . « 1 » 2 - 2 - پست ديده‌بانى ديده‌بان ، از جمله عوامل جمع‌آورى اخبار است كه با مستقر شدن در بلندىها از جابه جايى حركت و وضعيت دشمن كسب اطّلاع نموده و به فرماندهى گزارش مىكند . پيامبر صلى الله عليه و آله و پيشوايان معصوم عليهم السلام نيز در مواردى ، افرادىرا به‌عنوان ديده‌بان مىگماشتند . حضرت على عليه السلام ، در نامه‌اى به فرماندهان سپاه خود مىنويسد : از اعزام طلايع به همهء جوانب و ( گماردن ديده‌بان ) در شكاف كوهها ، لابه‌لاى درخت‌ها و هر چيزى كه داراى پوشش استتارى است كوتاهى نكنيد و سستى مورزيد . « 2 » از جمله « در شكاف كوه‌ها ، لابه‌لاى درخت‌ها و . . . » استفاده مىشود كه منظور حضرت ديده‌بانى است . همچنين در جنگ حنين ، وقتى پيامبر صلى الله عليه و آله به‌سوى دشمن در حركت

--> ( 1 ) - المغازى ، ج 1 ، ص 337 ؛ طبقات ، ج 2 ، ص 49 . ( 2 ) - بحارالانوار ، ج 100 ، ص 24 ؛ نهج‌البلاغه ، نامه 11 ؛ وقعة الصفين ، ص 66 ، دعائم‌الاسلام ، ج 1 ، ص 367 و 368 و 378 .